Kanlı Pazar’a olan ilgim, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde öğrenciyken başladı. 2008 yılında tamamladığım lisans bitirme tezi yaklaşık seksen sayfalık bir çalışmaydı. 2012 yılında kitap olarak yayımlanması gündeme geldiğinde metni yeniden gözden geçirdim; yeni kaynaklar ekledim, sahaflarda uzun süre iz sürdüm ve yeniden arşiv taraması yaptım. Çalışma kitaplaştığında yaklaşık iki yüz sayfaya ulaşmıştı.

Aradan geçen yıllar içinde ise Kanlı Pazar’ın yalnızca geçmişte yaşanmış bir olay olmadığı daha açık biçimde görünür hale geldi. Olayın kendisi kadar, nasıl hatırlandığı, nasıl anlatıldığı, hangi yönlerinin görünür kılındığı ve hangilerinin zaman içinde silikleştiği de araştırmanın bir parçasına dönüştü. Yeni tanıklıklar, televizyon programları, belgeseller, gazete arşivleri, broşürler, fotoğraflar ve yıllar sonra yapılan açıklamalar; bu çalışmanın yeniden açılmasını gerekli kıldı.

Bu nedenle elinizdeki dijital yayın, 2012 yılında yayımlanan kitabın basit bir yeniden sunumu değildir. Bu çalışma, yeni belge ve tanıklıklarla genişleyen; eksikleri, boşlukları ve çelişkileri görünür kılmaya çalışan açık uçlu bir araştırma alanı olarak yeniden düşünülmüştür. Basılı bir kitap belirli bir anda tamamlanır; oysa dijital ortam, çalışmanın zaman içinde gelişmesine, yeni eklemelerle dönüşmesine ve yeniden tartışılmasına imkân tanımaktadır.

Kanlı Pazar üzerine yürütülen tartışmalar çoğu zaman yalnızca iki karşıt siyasi kampın çatışmasına indirgenmiştir. Oysa bu olay, Türkiye’de antikomünizmin örgütlenme biçimlerinden siyasal şiddetin toplumsal meşrulaştırılmasına, dini söylemin politik mobilizasyon için kullanımından gençlik hareketlerinin kutuplaştırılmasına kadar uzanan daha geniş bir tarihsel bağlam içinde değerlendirilmelidir. Bu çalışma, söz konusu bağlamı anlamaya ve dönemin farklı aktörleri arasında kurulan ilişkileri belge temelli bir yaklaşımla görünür kılmaya çalışmaktadır.

Bu dijital yayında yer alan yeni eklemeler yalnızca “ek bilgi” niteliği taşımamaktadır. Bazı belgeler, yıllar boyunca tekrar edilen anlatıları sorgulamayı; bazı tanıklıklar ise olayın farklı yönlerini yeniden düşünmeyi gerekli kılmaktadır. Özellikle sonraki yıllarda yapılan özeleştiriler, dönemin politik atmosferine ilişkin yeni tartışma alanları açmaktadır. Bu nedenle çalışma, yalnızca geçmişe ait bir olayın kaydını tutmayı değil; aynı zamanda toplumsal hafızanın nasıl şekillendiğini, nasıl dönüştüğünü ve hangi mekanizmalarla yeniden üretildiğini de takip etmeye çalışmaktadır.

Bu süreç boyunca katkı sunan, eleştirileriyle yol gösteren, belge paylaşan ve çalışmanın gelişmesine destek veren herkese teşekkür borçluyum. Önceki baskıda adlarını andığım hocalarımın ve dostlarımın katkıları bu çalışmanın temel taşlarından biri olmaya devam etmektedir. Yeni dönemde katkı sunan araştırmacılar, okurlar ve arşiv paylaşımında bulunan kişiler de bu çalışmanın gelişmesinde önemli bir yer tutmaktadır.

Bu çalışmanın eksikleri ve hataları ise tamamen bana aittir. Ancak yıllar önce yazdığım önsözde ifade ettiğim gibi, her çalışma aynı zamanda çıkılan bir yoldur ve bu yol hiçbir zaman bütünüyle sona ermez. Elinizdeki dijital yayın da bu arayışın devam eden bir parçası olarak düşünülmelidir.

Bu çalışmayı, hakikatin üzerindeki sis perdesinin dağılması ve benzer acıların yeniden yaşanmaması için mücadele eden herkese ithaf ediyorum.