Bugün Gazetesi ve “Kanlı Pazar”
Bugün Gazetesi
Bugün gazetesi, Kanlı Pazar olayları hazırlanırken kullanılan başlıca araçlardan biridir. Gazetenin attığı manşetlerle, Kanlı Pazar’a giden yolun taşları döşenmiştir. Bu nedenle, Kanlı Pazar anlatılmadan Bugün gazetesi üzerinde durulmalı ve o tarihte üstlendiği misyon, aktörlerle beraber ele alınmalıdır.
İslam’ın, 1960’ların sonlarına doğru, giderek politik bir güç olarak kendisini gösterdiği yukarıda açıklanmıştı. Gençlik içerisinde bir kesimin kendisini “İslam gençliği” olarak ifade etmesi de ancak bu yıllarda gerçekleşir. Bugün gazetesi de bu politikleşen ortamda özel bir yere sahiptir. 1966-1971 yılları arasında yayınlanır. Başyazarı ve en önemli ismi Mehmet Şevket Eygi’dir. İslamcı camia içerisinde özel bir yeri olan Necip Fazıl Kısakürek de bu gazetede köşe yazıları yazar.
Bugün gazetesi, cihat çağrıları ve düzenlediği “Cemaat-i Kübra” namazlarıyla, bir gazete olmasının ötesinde, İslamcı camiada bir odak halindedir o yıllarda. Bugün gazetesinin öncülük ettiği, örgütlediği toplu namazlar yoluyla gerçekleşen, gevşek de olsa bir “Bugün çevresi”nden söz etmek olasıdır. Bugün gazetesi İslamcıların sözcülüğünü üstlenmiş, bir bütün olarak İslamcı camia adına konuşmaya çalışmıştır.
Fethullah Gülen de, o günlerde Bugün gazetesinin, İslam’ı temsil eden tek gazete olduğu imajının yaygınlığını dile getirmektedir343:
O günlerde Mehmet Şevket Eygi Bey, Bugün gazetesini çıkarıyordu. Gazetenin tirajı 100 binin üstündeydi. En çok satan gazetelerin 120 bin tiraja ancak ulaştığı bir devrede Bugün gazetesinin 100 bin satması hiç de küçümsenecek bir hadise değildir.
(…) Bugün gazetesinin İslam’ı Türkiye’de temsil eden tek gazete olduğu imajı vardı.
Bu gazetenin üstlendiği misyonu Ali Gevgilili ise şöyle anlatıyor344:
Kökleri Suudi Arabistan’a kadar uzanan bir sünni kesim, Mehmet Şevket Eygi’nin yönetimindeki Bugün gazetesinin aracılığıyla, İstanbul’un büyük camilerinde haftanın belli günlerinde sokaklara taşan toplu namazlar düzenliyordu. Bu, daha derinde, yeni bir örgütleniş modelidir.
Bugün gazetesi, Sünni Ortodoksluğunu ülke çapında programlama işlevinin üstlenmiş; belli slogan, parola ve taktik’ler geliştirmişti. Son çözümde, bir Cihad çağrısı sahnededir. Sünni kökenli bu eylem, AP ve Demirel’i desteklerken, Demirel’i ‘beklenen insan’ olmadığı halde, ‘gelmesinden korkulan insan’ karşısındaki biricik seçenek saydığını da yazabilmekteydi. Bugün‘de Eygi’nin gittikçe yükselen sesi şu bildiriyi ısrarla yineler (Bugün, 16.5.1968, 18.5.1968, 14.4.1968, s. 1):
‘İhtilal yapacaklarmış.
Yapacakları varsa görecekleri de var…’
‘Korkaklık ölümdür, cesaretsizlik esarettir, dava uğrunda cimrilik alçaklıktır.
Ey bu milletin hür yaşamak isteyen çocukları! Komünizm’e karşı uyanık ve hazır olunuz!’
‘… Bu ülkenin ordusu, jandarması, polisi, adliyesi vardır. Fakat millet, devlet ve ülkenin maruz kaldığı tehlikeleri bu kuvvetler bertaraf edemezlerse, iş halkın kendisine düşer. İşçisi, köylüsü, esnafı, memuru, talebesi eline sopa’sını, balta’sını, taş’ını alır ve vazife’sini yapar.’
Telefonlar aracılığıyla bir anda kentin her yerindeki binler, onbinler, yüzbinlerce antikomünist’e uçurulan bir imdat işaretinden söz eden Bugün‘ün bildirileri, yanıtsız da kalmaz. Örnek olarak, Konya’da yüksek öğrenim gençliği’nin 24 Temmuz 1968’de düzenlediği Amerika’yı Telin Mitingi, böyle bir ortamda öğretmen derneklerinin, kitabevlerinin, CHP ve ilerici sayılan kesimlere ait işyerlerinin tahrip edildiği bir başkaldırıyla, Endonezya’daki komünist kıyımını andıran bir iç savaş alanına dönüştürülebilmekteydi.
19 Mayıs 1968’de Dolmabahçe Camisi’nde başlayan ilk toplu namazlar, 16 Şubat 1969’da giderek asıl politik içeriğini kazanıyordu. ABD 6. Filo’sunun İstanbul’a yaptığı ziyareti protesto için Hürriyet Meydanı’ndan Taksim’e kadar izinli bir yürüyüş düzenleyen gençlik ve işçi kuruluşları, Bugün‘ün çağrısıyla Dolmabahçe ve Beşiktaş Camilerinde 6. Filo’nun önünde namaz kılan İslamcı militanların, Taksim’e çıkıldığı anda sopa, taş ve bıçaklarla giriştikleri bir saldırıya uğramaktaydılar. İki ölü’nün, 104 yaralı’nın görüldüğü bir kanlı pazar’dı bu… ‘Kalkın ey ehli İslam, davranın!’ diye haykıran Bugün gazetesi, Sünni güçlerin bir kesimini, belki AP’yi de aşarcasına, bir uluslararası güç çekişmesinin içine sokmuş bulunmaktaydı.
Amerikancı ve Hitlersever İslamcılar — ed.
“Uluslararası güç çekişmesinin içine sokmuş bulunmak”tan kasıt ne olabilir? Söz konusu olan 1960’lı yıllardır. Dolayısıyla “uluslararası güç çekişmesi” deyince akla gelecek olan da “iki kutuplu dünya”nın “iki kutbu” yani ABD ve Sovyetler Birliği’dir. Bugün gazetesinin bu iki kutbun çekişmesinde duracağı yer Sovyetler Birliği’nin karşısı, ABD’nin yanı olacaktır. Gazetenin iki gözde yazarı da bu durumu açıkça belirtmektedirler zaten. Eygi için Amerika “ehven-i şerreyn”dir345:
Amerikan güdüm ve vesayetindeki “Demokrasimsi” rejimlerde halk yumurta tavukları gibi beslenir ve sömürülür. Marksist sistemde ise “Et tavukçuluğu” baskındır. 1960’lı, 70’li yıllarda Müslümanlar “Ehven-i Şerreyn” (iki kötüden daha hafif olanını) kerhen (istemeyerek) seçmek zorunda kalmışlardır.
Necip Fazıl Kısakürek ise, Amerika’yı neden tutmak zorunda olduklarını, Bugün gazetesindeki köşesinde, “Amerika’yı Tutmak Zoru” başlığı altında anlatıyor346:
Amerikayı Tutmak Zoru
Ben Amerikalıyı sevmem! Hem de binbir bakımdan sevmem ben Amerikalıyı!… Evvela (Greko-Latin) medeniyetinin “veled-i zina”sı olduğu için sevmem! İhtiyar Avrupanın derinliğine tefekkür seciyesini ters-yüz ettiği ve onu genişliğine, ama gayet sığ bir madde ve ameli failde planına çıkardığı için sevmem! Hiçbir keyfiyet tasası çekmediği ve sadece müthiş bir kemiyet dehası temsil ettiği için sevmem! Moskof, fikirde (materyalist) ve hayatta çok defa (mistik), Amerikalı ise fikirde (anti materyalist), hayatta (materyalist) olduğu ve bu korkunç tezatların farkında olmadığı için sevmem onu!…
Hiçbir şeyin künhünü aramayan, her hadiseye, hatta dine bile tecrübe gözüyle bakan ve elektriği ampul içinde zaptetmeye izahından üstün bir değer biçen (pragmatist) felsefenin kuklası olduğu için sevmem!
Daima son basamaklarında katılıverdiği büyük dünya savaşlarında, müttefikleri harbi kazandıkları halde her şeylerini kaybederken, o, parsasını, galip ve mağluptan bir arada topladığı, böylece hazır-lop bir dünya imparatorluğuna konduğu için sevmem!
Nihayet, ruhunda, Türke karşı beslediği nefret ve hakareti, iki kadeh içince onun ay-yıldızlı sancağını yırtmakla gösterdiği ve yurdumuzda eski (kapitülasyon)ları ihya edici bir tavırla gezip tozduğu için onu sevmem!
Ama, bunca nefret sebebi içinde, nefret mefhumunun da yetişmeyeceği Moskof dehşetine karşı Amerikalıyı tutmanın bir mecburiyet olduğunu ve bütün felaketin de bundan doğduğunu teslim ederim.
Necip Fazıl Kısakürek, “Amerikayı Tutmak Zoru”, Bugün, 10 Ocak 1969Eygi’nin de Kısakürek’in de anlatımlarından anlaşılacağı gibi, Bugün gazetesinin mihenk taşını, antikomünizm oluşturmaktadır. Kendilerinin de dile getirdikleri Amerikancılıklarını buna bağlamaktadırlar. Bugün gazetesinin manşetlerine bakıldığında, antikomünizm kendisini açıkça göstermektedir:
Antikomünizm, Bugün gazetesini, Hitler’in savunusuna kadar sürüklemiştir. Bugün‘de, Hitler’i “Şair… Ressam… Müzisyen… Politikacı… Hatip… Kumandan ve… Komünizmin En Büyük Düşmanı” olarak sunan bir yazı dizisi bile yayınlanmıştır347:
Bugün Gazetesinin Başörtüsü Tahriği — ed.
Bugün‘ün manşetlerine ve manşette ele aldığı konuları sunuş tarzına bakıldığında, İslam’ın antikomünizm üzerinden sunulduğu ve sürekli bir saldırı halinin varlığı tespit edilecektir. Tesettür de bunun aracısı olarak kullanılmıştır. “Senirkent’te Müslüman halk infial içinde. Solcu öğretmenler, başörtülü kızların elbiselerini yırttı.”, “Utanmazlık. İlerici bir mektep müdürü (!) İslami tesettüre riayet eden talebeye ‘Gerici kaltaklar’ dedi.” ve “Başını örttüğü için bir kadın öğretmen daha işinden alındı. Fetva kimden.” manşetleri bu durumun örnekleridir:
“Ülkeyi Bölen” Sola Karşı Sağın Hamisi Bugün Gazetesi
Bugün gazetesinden alınan bu karikatür, gazetenin sola ve sağa bakışını ortaya koymaktadır. Bugün‘e göre var olan “mücadele”, solun ülkeyi bölme, sağın da buna engel olma mücadelesidir. Bugün‘ün gördüğü ve gösterdiği haliyle sol, ülkeyi komünizmin orağıyla bölmeye çalışırken sağ ise buna engel olmaya çalışıyor. Sol “vatan haini”; sağ ise “vatansever”dir. Solcu gençlerin eylemi de “vatan hainliği”, “Rus kışkırtması” iken, sağcı gençlerin eylemi alkışlanmalı, en azından mazur görülmelidir. Bugün‘deki anlayış budur. Bu nedenle, Bugün, sola karşı cihat çağrıları yapmış, komandoları desteklemiş, kitleleri her fırsatta sola karşı kışkırtmaktan geri durmamıştır.
Necip Fazıl Kısakürek ile ilgili bu bilgiyi hiç bilmiyordum