Türkiye’de Hasta Mahpus Olmak

Eser Adı: Türkiye’de Hasta Mahpus Olmak

Yazar: Berivan Korkut

Yayınevi: TCPS Kitaplığı

Editörler: Ayşegül Algan, Mustafa Eren, Hilal Başak Demirbaş

Kapak Tasarımı: Tayfun Koç

Basım Tarihi: Ekim 2018

Sayfa Sayısı: 129

ISBN No: 978-9944-0751-9-0

Avrupa Cezaevleri Kuralları “Özgürlüğünden yoksun bırakılan herkese, insan haklarının gerektirdiği gibi saygılı davranılmalıdır” maddesiyle başlar ve 102 (2) maddesinde “Özgürlükten yoksun bırakılarak hapsetmenin kendisi bir cezadır. Bu nedenle hükümlü mahpuslara uygulanan rejim hapsedilmenin doğasında var olan sıkıntıyı daha da ağırlaştırmamalıdır” der. Bu maddelerden de anlaşılabileceği gibi hem uluslararası metinler hem de Türkiye’deki mevzuat mahpusların sosyal yaşamdan koparılıp kapatılmasının başlı başına bir ceza olduğunu ve bu cezanın farklı uygulamalarla kapatılma haricinde bir ek cezaya dönüştürülemeyeceğini taahhüt eder. Aynı zamanda Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 39. maddesinde, hastanın kişilik değerlerine uygun bir şekilde ve ortamda sağlık hizmetlerinden faydalanma hakkına sahip olduğu vurgulanır. Avrupa Cezaevleri Kuralları ve BM Mahpusların Islahı İçin Asgari Standart Kurallar içerisinde de hasta mahpusların haklarına ilişkin asgari uluslararası kurallar tanımlanmıştır. Bu ilkeler de göz önünde bulundurulduğunda mahpusların ceza infaz kurumlarının dışındaki insanlar gibi eşit sağlık hizmetinden yararlanma hakkına sahip olduklarını belirtmek gerekir.

Tüm uluslararası sözleşmeler ve Türkiye’nin kendi yasal düzenlemelerine karşın, Türkiye’de mahpuslar sağlık hizmetlerine ulaşırken eşit haklardan yararlanma ve eşit muamele görme konusunda ciddi sıkıntılar yaşamaktadır.

Avrupa İşkencenin ve İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Ceza ve Mu-amelenin Önlenmesi Komitesi (Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi, CPT) mahpusların sağlık hizmetlerinden eşit faydalanmaları konusunda bir öncelikler listesi belirlemiştir. Bunlar: doktora erişim, bakımda eşitlik, hastanın onayı ve gizlilik, önleyici sağlık hizmetleri, özellikle ağır ve ölümcül hastalar başta olmak üzere insani yardım ile sağlık personelinin mesleki bağımsızlığı ve mesleki yetkinliğidir. Bu kitapta, CPT’nin listesinde de yer alan bu önceliklerden yola çıkarak, Türkiye’de mahpusların sağlık sorunlarına ve tedavi olanaklarına ilişkin genel bir değerlendirme yapmayı hedefliyoruz.